Yazan: Yavuz İşçen
Ekim 2007
Bugün Nevşehir ilimiz başta olmak üzere Kapadokya sınırları içinde değerlendirebileceğimiz Aksaray, Kayseri ve Niğde illerimiz doğal bir halı dokuma atölyesi gibidirler. Bu illerimizin hepsinde köklü bir halıcılık geleneği bulunur.
Yün halılarının yanı sıra düz dokuma yaygılarındaki zenginliği dikkati çeken Nevşehir ve Ürgüp çevresinde, 19. yy’da İngilizlerin halı dokuma tezgahları kurdukları bilinmektedir. Ürgüp 20. yy’da da bölge halılarının toplandığı bir merkez olarak öne çıkmıştır. Selçuklular döneminden beri halı merkezi olan Aksaray ilimiz ise bugün Taşpınar halıları ile kimliğini bulmuş durumdadır. Halkın kendi yetiştirdiği koyunların yününden başka malzeme kullanılmayan bu halıların, taban halısı, kelle halısı, çift halı, seccade halısı, çeyrek halısı, namazlık halısı, yastık halısı ve minder halısı gibi çeşitleri bulunmaktadır.
Ünlü gezgin Marko Polo’nun Anadolu’nun en güzel halılarının dokunduğu merkezlerden biri olarak tanıttığı Kayseri, Selçuklular döneminden beri halı dokunan bir merkez olarak tanınır. Kayseri halılarında bölgede yaşayan yörüklerin dokuma özelliklerini görebilmek mümkündür. Bugün halı üretiminde daha çok Bünyan ve Yahyalı ile öne çıkan Kayseri’nin, Pınarbaşı, Sarız, Tomarza, Yeşilhisar ve Gömülgen gibi merkezlerinde ise kilim dokumaları yaygındır.
Niğde çevresi de halı ve kilimleriyle ünlü bir merkezimizdir. Aynı Ürgüp’te olduğu gibi İngilizler burada da 19. yy’da şirket kurarak halı dokutturmuşlardır. Niğde’nin Bor ilçesi ön planda görünmektedir. Bor’a bağlı Ortaköy’de halı, Akçakent ve Çukurköy’de ise kilim dokumaları ünlüdür. Bor civarında Bedik yörüklerinin yaşadığı köylerde dokunan Bedik kilimleri kendine özgü özellikleriyle dikkati çekmektedir. Kapadokya halılarının eski ve orijinal örneklerini bölgede halı satışı yapan seçkin mağazalarda görebilmek mümkündür. Bu mağazalardan bazılarını sizler için dolaştık.
Not: Bu yazı Peribacası Kapadokya Kültür ve Tanıtım Dergisi’nin Ekim 2007 sayısında yayınlanmıştır. Derginin telif hakları ile korunmaktadır. Hiçbir şekilde kopyalanamaz.
www.cappadociaexplorer.com