English
Menü
Kapadokya Rehberi
Peribacası Dergisi
Peribacası Kapadokya Yayınları
Kapadokya Firmaları
Kapadokya Fotoğrafları
Kapadokya Fotoğrafçıları
Kapadokya Haritaları
Kapadokya Karikatürleri
Kapadokya ve Sanat
Kapadokya Yazıları
Kapadokya Yayın Arşivi
Kapadokya Efemera Arşivi
Kapadokya Video-Film Arşivi
Sosyal Medya Adreslerimiz
Sivil Toplum Kuruluşları
Önemli Telefonlar ve Linkler
Site Güncellemeleri
Firma Arama
Şehir
İlçe-Belde
Hizmet Alanı
Firma
Anket

Sanat ve müzik festivalleri Kapadokya'ya olan ilginin artmasını sağlıyor mu?
       
Evet.
Hayır.
Mail List
Yeni Kayıt
Şifremi Unuttum

KAPADOKYA’NIN ŞİFALI BİTKİLERİ

KAPADOKYA’NIN ŞİFALI BİTKİLERİ

Yazan: Osman Yüksel
Ağustos 2010

Çoğunlukla bir kaya çatlağında, bir duvar dibinde, bazen çöplüklerde, bazen tarla kenarlarında, çelimsiz, ilk bakışta bir şeye benzemeyen, hani yolda bulsanız almayacağınız görüntüdedirler. Ama hünerleri saymakla bitmez… Karaciğer yorgunluğundan astıma, hemoroidden sinirlerin gevşetilmesine, böbrek taşından kansızlığa, kısaca aklınıza gelen her hastalığa sunulacak çözümleri vardır. Bu yazıda Kapadokya’nın şifalı ya da boyasından, hammaddesinden yararlanılan bitkilerine kısaca göz atacağız.

Aslında Avanos’un Didirçorak mevkiinde bitki resimleri çekerken Yavuz’a bir avuç diken üzümü verdim. Zehirlenmediği için akşama kadar sevindi. Acaba hezaran çiçeği mi verseydim. Bu sayıyı komple bu konuya ayırırdık. Neyse… Malum, Türkiye genelinde yetişen birçok şifalı bitki Kapadokya bölgesinde de yetişmektedir.
Bunları isimleri ile kısaca sayacağız; acıbakla, adaçayı, ahlat, akdiken (ishal alıcı), alıç, altınbaşak, armut, arpa, aslanağzı, aslandişi, asma, ayçiçeği, aynısafa, ayrık, ayva, badem, bağ sarmaşığı, bamya, binbirdelik otu, böğürtlen, buğday, burçak, cehri, ceviz, civanperçemi, çayır papatyası, çiğdem, çitlembik, çoban çantası, çörekotu, demirdikeni, dereotu, devetabanı, dişbudak, domates, dulavrat otu, dut, düğlek, ebegümeci, elma, engerekotu, erik, farekulağı, fasulye, fesleğen, gelincik, gül, gülhatmi, hardal, havaciva otu, havuç, hercai menekşe, hıyar, hodan, hüsnüyusuf, ıhlamur, ısırgan, ıspanak, iğde, diken üzümü, karaağaç, karaçalı, karamuk, karanfil, kedinanesi, kekik, kenevir, kırlangıçotu, kısamahmut, köygöçüren, kuşotu, kuzukulağı, labada, lavanta çiçeği, mahlep, marul, mayasılotu, maydanoz, menekşe, meşe, muşmula, nane, nevruz otu, öksürük otu, papatya, patates, peygamberçiçeği, sarımsak otu, semizotu, sığırdili, sığırkuyruğu, sinirli ot, söğüt, su teresi, süsen, sütleğen, şahtere, tatula, vebaotu, yabani fiğ, yabani enginar, yabani gül, yakıotu, yarpuz, yavşan, yemlik, yerelması, yonca…
Kapadokya’ya özgü olan yani endemik türleri ise daha detaylı inceleyeceğiz. Bunlardan bazıları yine Türkiye genelinde de yetişmekle birlikte, farklılıklar taşıdığı için ayrıca incelenmiştir.

Nevşehir yabani sarımsağı (Allium nevsehirense) Endemik
Bitki, genellikle bildiğimiz sarımsağın özelliklerini taşır. Ancak çok daha güçlüdür. Diğer yabani sarımsak türlerinden oldukça uzundur. Boyu 1 metreyi, hatta 1.2 metreyi bulabilir. Doku yaşlanma ve yavaşlatma kürü için vazgeçilemez bir bitkidir. Deri hastalıklarına karşı da çok başarılıdır. Taze tüketilmelidir. Van’da endemik olmayan normal yabani sarımsakla otlu peynir yaparlar.

Binbirdelik otu (Sarı kantaron) (Hypericum calycinum)
Çalılık ve fundalıklar arasında yetişen uzun ömürlü bir otsu bitkidir. Yaprağı güneşe tutulup bakınca delik deşik görünür. Bunun nedeni yapraklarındaki her biri yağbezi olan pek çok saydam noktadır. Bitki binbirdelik otu adını buradan alır. Kapadokya’da çalılık ve fundalık olmayan alanlarda da yetişir. O alanlarda kısa boylu ve çelimsizdir. Ancak daha yoğun aroma ve tedavi gücü içerir. Güneşin en dik olduğu zaman toplanmalıdır. İdrar ve balgam söktürür. İştah açar. Sinirleri yatıştırır. Bir şişede 15 gün zeytinyağında güneşte bekletilerek elde edilen losyon romatizma ağrılarını giderir.

Cehri (Acı cehre) – (Rhamnus catharticus) Endemik
Cehri ağacına halk arasında "altın ağacı" da denir. Küre biçiminde, bezelye büyüklüğündeki meyveleri olan bu ağacın olgunlaşmamış meyvelerinin kabuğundan ‘cehri’ adı verilen boya elde edilir. Bu boya, sarı, turuncu ve yeşil renkler verir. Avanos’ta cehriden elde edilen boya rengine ‘ebesaçı’ derler. Halı, kilim ve kumaşlarda kullanılan bu bitkisel boya dünyada yalnızca ülkemizde üretilir. Öte yandan son yıllarda meyveleri zayıflama ilacı olarak kullanılmaktadır. Hap şeklinde ya da doğrudan tohum satışları vardır. Avanos civarında çit ağacı olarak yetişir.

Çivit (Isatis tinctoria)
Turpgillerden otsu bir bitkidir. Salkımlar halinde sarı çiçekler açar. Kapadokya’nın hemen her yerinde neredeyse boş alanların yarısını kaplar. Çivit elde etmek için bu bitkilerin taze yaprakları kurutulduktan sonra suda bekletilerek mayalanmaya bırakılır. Bu mayadan çivit rengi elde edilir. Yapay çivit üretiminin gerçekleştirilmesiyle çivitotu önemini yitirmiştir.
İndigo adıyla da bilinen yapay çividi ilk kez 1880'lerde Alman kimyacı Adolf von Baeyer elde etmiştir. 1907'den sonra hemen hemen tümüyle doğal bitkisel çividin yerini yapay çivit almıştır.

Çöplük kabağı
Kabakgillerden Kapadokya’da çok bilinen ve özellikle tarımı yapılan bir çeşit kabaktır. Yaprakları yuvarlak ve büyüktür. Karakabak denilen bir çeşidi daha vardır. Ürgüp sivrisi, hanımtırnağı, tombul gibi çeşitleri de bulunur. Çekirdekleri sütle kavrularak eşsiz bir lezzet elde edilir. Ev ilaçlarında çekirdekleri kullanılır. Bağırsak kurtlarının düşürülmesinde yardımcı olur. Prostat hastalıklarını önler.

Çöven - Sabunotu (Saponaia officinalis)
Kökü ve dalları, suyu sabun katılmış gibi köpüren, kir temizleyici bir bitkidir. Helvacılıkta, ağdayı ağartmak için de kullanılır. Kapadokya’da çırpma pekmezin (çalma pekmez-süpürge pekmezi) ağartılmasında ham karpuzla birlikte kullanılır. Kökü büyük ve kalındır. Dışı, hafif kırmızımtıraktır. Çiçekleri; pembe-beyaz olup, salkım şeklindedir. Köklerin dövülmesinden çöven elde edilir. İdrar söktürür. Terletir, ateşi düşürür. Vücuda rahatlık verir. Kusturur ve balgam söktürür. Cilt hastalıklarında da faydalanılır. Temizleyici olarak da kullanılır.

Diken Üzümü - Karamuk - Sarıçalı - Kadın Tuzluğu - İt Tuzluğu - Zibike - Siyeç (Avanos) (Berberis vulgaris)  
Kadıntuzluğugiller familyasının örnek bitkisidir. Mayıs-haziran ayları arasında, sarı renkli, kokulu çiçekler açan, 1-3 m boyunda, dikenli, çalı görünüşünde, seyrek ormanlarda yol kenarlarında yetişen bir çalıdır. Kökü acı, yaprakları ve meyvesi tatlıdır. Kırmızı ya da siyah renkli, oval biçimli, buruk ve ferahlatıcı tadı olan meyveler verir. Meyvelerinde bol miktarda C vitamini vardır. Kapadokya’da çocuklar meyvelerini, çiçeklerini ve yapraklarını severek yerler. Şeker, meyve asitleri, mineraller, berberin, oksiberberin, reçine, tanen, balmumu, nişasta, palmatin içerir. İyi bir çit ağacıdır.

Gilabolu - Gilaboru - Girebolu - Kiraboğlu (Göre) (Viburnum opulus)
Kayserililerin vazgeçemediği bir meyvedir. Şimdilerde marketlerde meyve suyu olarak pazarlanmaktadır. Gilabolu suyu içeriğindeki asitler nedeniyle antikanserojen, antimikrobiyal ve antioksidan özelliğe sahiptir. Antioksidanlar, vücutta serbest radikalleri bağlayarak, sağlığa zararlı birçok olumsuz etkiyi durdurur. Bu özelliği nedeniyle gilabolu suyu, yaşlanmayı geciktirici, mutasyonu engelleyici, kanseri durdurucu ve kolesterolü düşürücü etkiye sahiptir. Böbrek taşı, böbrek tembelliği, böbrek kistleri, prostat ve idrar yolu rahatsızlıkları, hipertansiyon ve kadın hastalıklarında kullanılır. Sinir sistemini güçlendirir. C vitamini deposudur. Portakaldan 10 kat daha fazla C vitamini içerir. Kısaca her derde deva bir bitkidir. Günde 250 gram gilabolu  tüketiminin sağlık üzerine olumlu etkileri vardır. Adının kaynağı olarak Global (Küre) kelimesi ile ilgisi olduğu gösterilmektedir.
Önemli not: Bu yıl yaptığım bir haftalık kürden sonra mercimek büyüklüğünde bir taş düşürdüğümü belirtmek isterim.

Hasırotu - Saz (Juncus arabicus)
Hasırgiller familyasından, düz, ince-uzun, dayanıklı olan yaprakları minder ve yastık gibi şeyleri doldurmaya, hasır örmeye yarayan bir sazdır. Bataklıklarda yetişir. Bağırsak solucanlarının düşürülmesine yardımcı olur. Kızılırmak boyunda ve Sultansazlığı’nda bol bulunur. Ancak daha da faydası Sultansazlığı köylülerinin hasır yapımında kullandıkları hammaddedir ve geçimlerine önemli katkılar sağlar.

Hindiba - Acıkök (Göre) - Acıbüklü (Avanos) (Cichorium intybis)
Memleketimizin hemen her bölgesinde tesadüf edilen mavi çiçekli çok senelik otsu bir bitkidir. Yaprak ve kökleri kullanılır. Avanos Ziyaret Dağı eteklerinde bulunanları oldukça yoğun aromalıdır. Yapraklarında potas tuzları, acı bir madde, şekerli bir madde, albümin, demir, C, K ve P vitaminleri, kökünde ise ‘inulin’ maddesi vardır. İştah açar, kuvvet verir, midevidir, idrar söktürür, hafif yumuşaklık verir ve kurtları düşürür. İştahsızlık, zayıflık, kansızlık, karaciğer ağrılarında ve sarılıkta kullanılır. Ayrıca mide ve sindirim zayıflığında, romatizma, idrar yolları iltihaplarında kabızlık ve sıtmada kullanılır.

Izgın  (Eruca cappadocica) Endemik
Turpgiller (Cruciferae) familyasındandır. İç Anadolu’da yetişir. Nisan-haziran ayları arasında beyaz veya sarımsı renkli ve mor damarlı çiçekler açan, 20-80 cm boyunda 1-2 yıllık otsu bir bitkidir. Yapraklar derin parçalı ve kenarları dişlidir. Meyveleri iki sıra tohum taşır. Izgın bitkisi ve tohumları eskiden uyarıcı, idrar söktürücü ve midevi olarak kullanılmıştır. Tohumları yağ bakımından değer taşımaktadır. Piyasada ızgın yağı genellikle keten ve pelemir yağları ile karışık olarak bulunur. Izgın yağı, asitliği giderildikten sonra iyi bir makine yağı olarak değerlendirilebilir. Kanadalılar genetiğini değiştirip asidini düşürerek Canadian oil lowe acide adıyla ‘Canola’ yağını üretmişlerdir. Yani asidi düşük Kanada yağı. Halen macun yapmakta, araba tekerleklerini ve mandaları yağlamakta ve nadiren de yemek yağı olarak kullanılmaktadır. Izgın eskiden Kapadokya’daki bezirhanelerde yağı çıkarılan bir bitkidir. Çıralarda aydınlatmada da kullanılır. O zamanın bir çeşit petrolüdür.

İğde (Elaeagnus)
İğdegiller familyasının örneğidir. Meyvesi pelit biçimlidir. Derisi sert ve sarı, eti beyaz un halinde mayhoş ve burukçadır. Yaprakları tüylüdür. 10 kadar türü vardır.
Kapadokya’da kuş iğdesi denilen çeşidi yaygındır ve çit amaçlı dikilmiştir. Tozu ve gürültüyü absorbe eder. Bağırsak bozukluklarını ve ağız pasını giderir. Çiçekleri afrodizyaktır.

Karaağaç (Ulmus)
İkiçenekliler sınıfının, karaağaçgiller familyasından, kışın yaprak döken, bir çeşit orman ağacıdır. Yaprakları kısa saplı, kenarları çift dişlidir. Çiçekleri salkım şeklindedir. Odunu iyidir. Hekimlikte kabukları kullanılır. Son 30 yıl içinde aşırı derecede kuruma yapmış, nesli tehlikeye girmiştir. Bunun radyasyon yayan vericilerden kaynaklandığı öne sürülmektedir. Sevinilecek yan ise yeniden canlanmaya başlamış olmasıdır. Ağrıları keser; yara ve bereleri tedavi eder. Yaprakları kaynatılıp içilirse kandaki şeker miktarını düşürür.

Kapadokya Beşparmakotu - Kazotu - Kaz ayağı (Potentilla cappadocica) Endemik
Gülgillerden, yol kenarında ve çayırlarda yetişen 40-70 cm boyunda yabani bir bitkidir. Yaprakları beş parmak şeklindedir. Rozete benzer. Gümüşi renktedir. Uzun saplı çiçekleri, yaprakların arasından çıkar. Altın sarısı rengindedir. Yaprak ve kökleri temmuz, ağustos aylarında toplanıp kurutulur. İshali keser. Mide rahatsızlıklarını, bademcik ve boğaz ağrılarını giderir. Vücuda kuvvet verir. Diş ağrılarını dindirir ve diş etlerini kuvvetlendirir. Yüz lekelerini giderir ve cildi yumuşatır.

Kapadokya Kekiği (Thymus cappadocicus) Endemik
Bu tür sadece Kapadokya bölgesinde yetişir. Dünyada 100’e yakın, ülkemizde ise 33 kekik çeşidi vardır. Serbest radikallere karşı etkili antioksidan özelliğe sahiptir.  Kanserin oluşumunu önleyici özelliktedir. Nezle, grip, öksürük, boğaz ve bademcik iltihabına iyi gelir. Balgam söktürür. Üst solunum yolları iltihabında çay olarak kullanılır. Antiseptik özelliğiyle ağız kokusuna karşı gargarası yapılır. Mide, karın ve baş ağrılarına karşı etkilidir.  Kolesterol miktarını düzenler. Şeker hastalarına yararlıdır. Sindirimi kolaylaştırır. İdrar söktürücü özelliği ile böbrekleri ve kanı temizler.

Kapadokya Madımağı - Mercimelek - (Keçi memesi, kuş ekmeği, söğüt otu, badımak, çoban ekmeği) (Polygonum cappadocicum) Endemik
Çobandeğneğigiller familyasındandır. Çok yıllık, otsu bir bitkidir. Yerde yayılarak büyüyen bitkinin kısa saplı, sivri uçlu, yumurtamsı yaprakları ve bunların koltuğundan kümeler halinde çıkan pembe çiçekleri vardır. İç ve Güney Anadolu’da yol ve tarla kenarlarında kendiliğinden yetişir. İlkbaharda genç sürgünleri sebze olarak yenir. Semizotunu çağrıştıran bir tadı vardır.
Göztaşıyla yeşil sapları, kara boyayla karıştırılarak gri renk elde edilir. Madımağın idrar artırıcı ve kandaki şeker oranını düşürücü, basur iyileştirici etkileri vardır. Bunun için 50 gram madımak 1 litre (5 bardak) suda kaynatılır ve günde dört kez birer bardak içilir. Ispanak gibi bulgurla pişirilip sarımsaklı yoğurt dökülerek yenilir.

Kapadokya Yoğurt Otu (Galium cappadocicum) Endemik
Yoğurt otunun yaprakları halka dizilişlidir ve çiçekleri yeşilimsi beyazdır.  Sapları tırmanmayı kolaylaştırmak için kanca şeklinde tüylerle kaplıdır. Bu bitki bal gibi bir koku salgılar ve en iyi haziranda toplanır. Taze bitki daha fazla şifalı özelliğe sahiptir. Yoğurt otunun 3 türü vardır; her üç türü de benzer tıbbi özellikler gösterir ve aynı şekilde kullanılır.  Yoğurt otu çayı karaciğeri, böbrekleri, pankreası temizler ve antioksidandır; zehirli atıkları atar. Lenf sistemi rahatsızlığından muzdarip olanlar bu bitkinin çayını her gün içmelidirler. Kansızlık ve idrar tutukluğunda faydalıdır. Haricen kullanıldığında pek çok deri hastalığında, yaralarda, haşlanmalarda, siyah noktalarda faydalıdır. Yüz yıkamalarında cildi gerginleştirir. Yoğurt otunun taze sıkılmış suyu hastalıklı bölgeye sürülür ve kuruması beklenir. Günümüzde yoğurt otu sara, histeri, sinirsel şikayetler, idrar tutukluğu, kum ve taş için önerilir. Guatr rahatsızlığında bitkiyle gün boyu yapılan gargara etkilidir. Kapadokya’da sarı kök boya yapımında kullanılır.

Kapari - Karga Bostanı (Capparis spinosa)
Bahar aylarında morumsu beyaz renkli çiçekler açan, dikenli, yere yatık çalı görünümlü, çok yıllık bir bitkidir. Kapari bitkisi kebere, gebereotu ve kedi tırnağı olarak da bilinir. Protein ve vitaminler ile tanen, flavon glikozitleri ve karbonhidratlar içerir. Türkiye'de fazla tanınmayan bu bitkinin tohumları, Türkiye'den İspanya'ya ulaşmıştır ve günümüzde İspanya, kapari bitkisi üretimi yaparak ciddi bir gelir elde etmektedir (20 milyar dolar/yıl). İdrar söktürücüdür. Kabızlığı ve ishali keser. Ciğer ve dalak hastalıkları ile ülsere karşı faydalıdır. Vücuda kuvvet verir ve cinsel gücü arttırır. Bilinen en iyi afrodizyaklardandır. Ağrı kesici ve iştah açıcıdır. Kanı temizler. Kanserli hücrelerin gelişimini önleyici etkilere sahiptir. Kalp hastalıklarına karşı koruyucudur. Multipl Skleroz (MS) hastalığına karşı da etkilidir. Romatizma, basur ve gut hastalıklarında faydalıdır. Balgam söktürücüdür. Adet sancılarını giderir ve adet düzensizliklerini önler. Folikasitle tohum kabukları incelmeden çimlenmez. Bu nedenle karınca tarafından taşınması gerekir. Bu esnada karıncanın ağzındaki folik asitle çimlenme özelliği kazanır. Eczanelerden alınacak folik asit de aynı işi görür. Çiçek tohumları açmadan önce toplanarak ilaç yapımında kullanılır. Ayrıca, meyveleri ve yaprakları da kullanılır. Turşusu yapılır. Salatalarda ve balık yemeklerinde farklı bir lezzet vermek için garnitür olarak kullanılmaktadır. Avanos’ta kapari tarımı yapan bir şirket vardır. Yine Avanos’un Mermerlik, Ballıca, Didirçorak, Damlamaç mevkilerinde ve Nevşehir-Avanos yolu boyunca kendiliğinden yetişir.

Keten - Zeyrek - Bezir (L.usitatissimum)
Ketengiller familyasının örnek bitkileridir. 100 kadar keten türü olup bu türlerden bazısı ülkemizde yetişmektedir. Bunlardan yabani ketenin (L. angustifolium) kültüre alınmasıyla elde edilmiştir. Süs çiçeği gibi güzel görünüşlü çiçekleri vardır. Kireçli topraklan ve ılıman iklimi sever. Tohumları linoeik, linolenik ve oleik asitleri içerir. % 30-40 oranında sabit yağ: yapışkan bitki sıvısı, protein ve promarin adı verilen glikozit bulunur. Bitkinin tohumlarından elde edilen ve boyacılık, muşamba yapımı, kimi zaman da besin endüstrilerinde sıkça kullanılan bu yağa bezir ya da beziryağı denilir. Bitkinin tohumları ezilip yağı alındıktan sonra kalan küspesi değerli bir hayvan yemi olur. Ketenin gövdesinden elde edilen lifler de, makbul sayılan keten ipliği yapılmak üzere dokumacılıkta kullanılır. Müshildir. Sindirim sisteminde, mide ve bağırsaklardaki enfeksiyon ve tahrişlere karşı koruyucu etkileri vardır. Kapadokya’da çok uzun yıllar boyunca bezirhanelerde hammadde olarak kullanılmıştır.

Kirpiyastığı - Kardikeni-Tosbağadikeni - (Acantholimon spp.) Türkiye Endemiği
Yuvarlak küme görüntüsündedir ve yüksekliği 15-40 cm arasında değişir.
Bazı türleri (Acantholimon caryophyllaceum) yaz kış yaprağını dökmez. Dikenli bir tür olduğundan hayvanlar tarafından otlanmazlar. Kıraç meralarda ve taşlık arazilerde yetişir. Derin ve kuvvetli bir kök yapısına sahip olduğu için erozyona açık alanlarda bulunması yararlıdır. Peyzaj ve kurutma çiçek alanında kullanılır. Özellikle Orta Anadolu’da yayılış gösteren, Türkiye'ye özgü bir türdür. Türkiye’de görülen türler 39 tanedir. Çobanyastığı ise Thymelaeaceae familyasının örnek tipidir. Yaprakları küçük ve sapsızdır, dalların üzerinde dağınık durumda bulunur. Çiçekleri küçüktür. Dallarından infüzyon yolu ile faydalanılır. Müshil olarak kullanılır. Kapadokya’da pekmez ya da bulgur kaynatılırken yakacak olarak kullanılmıştır.

Nilüfer - Suzambağı (Nymphaea)
Nilüfergiller familyasından nymphaea ve nuphar cinsinden su bitkilerine verilen genel addır. Kapadokya’da Sultansazlığı’nda bulunmaktadır. Kalbi kuvvetlendirir. Ağrıları dindirir. Sinirleri yatıştırır.

Patlak-Yalancı Sinameki (Calutea arborescens)
2-5 m boylarında, kışın yapraklarını döken, sarı çiçekli, şişkin meyveli, çok yıllık, çalımsı bir bitkidir. Bileşiminde reçine, flavon ve antrakinon türevleri bulunur. Bitkinin yaprakları,
tomurcukları ve çiçekleri kurutularak doğrudan toz halinde ya da suyla kaynatılıp kullanılır.
Sinameki gibi kabızlık giderici, yumuşatıcı, idrar söktürücü etkileri vardır.
Bunun için 20-30 gram bitki 1 litre (5 bardak) suyla kaynatılır ve günde üç kez yemeklerden sonra birer bardak içilir. Fazla alınırsa kusturur. Kapadokya’nın her yerinde vardır. Gerek çiçeklenme döneminde, gerekse baloncukları çıktığında iyi bir dekor ağacıdır.

Tosbağa Otu - Sarı Sormuk (Alkanna orientalis)
Hodangiller familyasındandır. 30-50 cm boylarında, sık tüylü, kırmızı köklü, çok yıllık, otsu bir bitkidir. Yaz aylarında sarı ve beyaz çiçekler açar. Ülkemizde Orta ve Doğu Anadolu’da yaygındır. 1 litre (5 bardak) kaynar su, 20-50 gram ufalanmış tosbağa otu kökünün üzerine dökülür, 10-15 dakika demlendikten sonra süzülüp, günde 2-3 kez birer bardak içilirse âdet kesici etki gösterir.
 
Üzerlik Otu - Nazarotu (Peganum harmala)
Sedefotugiller familyasından, 30-50 cm boyunda, çok yıllık otsu bir step bitkisidir. Mayıs-ağustos ayları arasında yeşilimsi-beyaz renkli çiçekler açar. Daha çok kumluk ve taşlık yerlerde görülür. Tohumları kırmızımsı kahverengidir. Ülkemizde Orta Anadolu’da yetişir. Eski bitki araştırmacıları bitkiyle birlikte Kapadokya’dan söz etmişlerdir. Çoğunlukla tohumları kullanılır. Halk arasında ‘nazarotu’ olarak bilinir. Kapadokya’da bu özelliği ile daha çok kullanılır. Ucu açık muska şeklinde boncuk ve renkli kumaşlarla örülerek duvarlara asılır. Tohumlarında hamin, harmalin, peganin gibi alkaloitler vardır. Kurt düşürücü ve narkotiktir. Halk arasında egzama, basura karşı tütsü olarak kullanılır. Baş ve bel ağrılarına iyi gelir. Bağırsak parazitlerini düşürücü, terletici ve adet söktürücü etkisi vardır. Sinir sistemini rahatlatıcı olarak da kullanılır. Bu ottan elde edilen öz, ateş düşürücü özellik taşır.

Kapari fotoğrafı: Avanos- Didirçorakta Yusuf Ünlü’nün bağ damı civarında çekilmiştir.

Not: Bu yazı Peribacası Kapadokya Kültür ve Tanıtım Dergisi’nin Ağustos 2010 sayısında yayınlanmıştır. Derginin telif hakları ile korunmaktadır. Hiçbir şekilde kopyalanamaz. www.cappadociaexplorer.com

 

Okunma Sayısı Okunma Sayısı: 14947 Eklenme Tarihi Tarih: 2010-12-19

Cehri
Cehri
Cehri
Cehri
Çivit
Foto: Osman Yüksel
Çivit Foto: Osman Yüksel
Gilabolu (Girebolu)
Gilabolu (Girebolu)
Hindiba
Hindiba
İğde
İğde
Izgın
Izgın
Kadın tuzluğu
Kadın tuzluğu
Kapari
Kapari
Kapari
Kapari
Kapadokya kekiği
Foto: Osman Yüksel
Kapadokya kekiği Foto: Osman Yüksel
Keten
Keten
Kirpiyastığı
Kirpiyastığı
Nevşehir yabani sarımsağı (Allium nevsehirense)
Nevşehir yabani sarımsağı (Allium nevsehirense)
Patlak
Patlak
Sarı kantaron
Sarı kantaron
Kapadokya yoğurtotu
Kapadokya yoğurtotu


Nevşehir Hava Durumu
Seçimi Hatırla
İl Seç
İstatistik
Toplam : 25941077 ziyaretçi
Bugün : 13063 ziyaretçi
Dün : 18785 ziyaretçi
S. Yükleme Süresi : 1.48 sn

evlilik sitesi toplu mail stand hostesi Stromverteiler hazır site


Copyright 2009 - Tüm hakları saklıdır. Sitemizdeki tüm fotoğraf, yazı, doküman ve düşünce ürünleri 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunmaktadır. Kaynak gösterilerek dahi kopyalanamaz. Aksine davrananlar hakkında avukatımız aracılığı ile hukuki takibat yapılacaktır.
 

cappadocia@cappadociaexplorer.com | web tasarım